Niet-duurzame energie: wat is het en waarom stappen we ervan af?

Niet-duurzame energie is energie die wordt opgewekt uit bronnen die opraken of waarvan de winning en het gebruik aanzienlijke schade aan het milieu kunnen veroorzaken. De bekendste voorbeelden zijn steenkool, aardolie en aardgas. Deze fossiele brandstoffen worden al tientallen jaren gebruikt voor elektriciteit, verwarming en vervoer.

Hoe werkt niet-duurzame energie?

Fossiele brandstoffen zijn miljoenen jaren geleden ontstaan uit resten van planten en dieren. Bij verbranding komt energie vrij, die bijvoorbeeld wordt gebruikt om elektriciteit op te wekken of gebouwen te verwarmen. Daarbij komen ook broeikasgassen vrij, waaronder koolstofdioxide (CO₂).

Omdat fossiele brandstoffen veel langer nodig hebben om te ontstaan dan wij nodig hebben om ze te verbruiken, zijn ze niet hernieuwbaar op menselijke tijdschaal. De voorraden zijn eindig en de winning kan bovendien leiden tot vervuiling, aantasting van natuur en risico’s voor mens en milieu.

De gevolgen voor klimaat en leefomgeving

De uitstoot van broeikasgassen door het verbranden van fossiele brandstoffen versterkt de opwarming van de aarde. Dat draagt bij aan klimaatverandering, met gevolgen zoals hittegolven, veranderingen in neerslag en een stijgende zeespiegel. Ook luchtverontreinigende stoffen die bij verbranding vrijkomen, kunnen de gezondheid schaden en de luchtkwaliteit verslechteren.

Niet alleen het gebruik, maar ook de winning en het transport van brandstoffen kunnen impact hebben. Denk aan mijnbouw, boringen, lekkages en de aanleg van pijpleidingen. De precieze gevolgen verschillen per brandstof en locatie.

Is kernenergie niet-duurzaam?

Kernenergie wordt vaak apart besproken. Bij de productie van elektriciteit komt weinig CO₂ vrij, maar kernenergie gebruikt uranium: een grondstof die niet hernieuwbaar is. Daarnaast vraagt radioactief afval om langdurig en zorgvuldig beheer. Daarom wordt kernenergie doorgaans gezien als een energiebron met lage uitstoot tijdens de elektriciteitsproductie, maar niet als hernieuwbare energie.

Waarom is overstappen ingewikkeld?

Fossiele brandstoffen zijn lange tijd belangrijk geweest voor de energievoorziening en zitten verankerd in gebouwen, industrie, transport en elektriciteitsnetten. Een overgang vraagt daarom om nieuwe infrastructuur, investeringen en aanpassingen in hoe we energie opwekken en gebruiken. Ook moeten vraag en aanbod goed op elkaar aansluiten, bijvoorbeeld wanneer er minder zon of wind beschikbaar is.

Alternatieven en de rol van energiebesparing

Hernieuwbare bronnen zoals zon, wind en waterkracht vullen zich van nature aan en veroorzaken tijdens de energieproductie doorgaans weinig uitstoot. Ze kunnen een belangrijk onderdeel zijn van een duurzamer energiesysteem. Ook energiebesparing helpt: minder energie verbruiken verlaagt de vraag naar zowel fossiele als hernieuwbare energie.

De overgang naar een duurzamere energievoorziening gebeurt stap voor stap. Door energie efficiënter te gebruiken, schonere technologie toe te passen en hernieuwbare bronnen verder te ontwikkelen, kan de afhankelijkheid van niet-duurzame energie afnemen.

 

9 Tips om Je Energieverbruik te Verminderen en Duurzaamheid te Bevorderen

1. Beperk het gebruik van gas en steenkool.
2. Zet verwarming een graad lager.
3. Schakel apparaten helemaal uit.
4. Kies waar mogelijk voor groene stroom.
5. Isoleer je woning om energie te besparen.
6. Gebruik vaker de fiets of het openbaar vervoer.
7. Vermijd onnodige vliegreizen.
8. Koop energiezuinige apparaten.
9. Steun de overstap naar hernieuwbare energie.

Beperk het gebruik van gas en steenkool.

Beperk het gebruik van gas en steenkool door de verwarming lager te zetten, je woning goed te isoleren en elektrische apparaten bewust te gebruiken. Kies waar mogelijk voor hernieuwbare energie, zoals stroom uit zon of wind. Zo verbruik je minder fossiele brandstoffen en help je de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Zet verwarming een graad lager.

Zet de verwarming eens een graad lager. Dat kleine verschil kan helpen om minder aardgas of andere energie te verbruiken en zo je energierekening en CO₂-uitstoot te verlagen. Trek eventueel een warme trui aan en gebruik een plaid op de bank om het comfortabel te houden. Vooral wanneer je de thermostaat lager zet als je slaapt of niet thuis bent, kun je energie besparen zonder veel moeite.

Schakel apparaten helemaal uit.

Schakel apparaten helemaal uit wanneer je ze niet gebruikt, in plaats van ze op stand-by te laten staan. Veel apparaten verbruiken ook in de stand-bystand nog stroom. Door ze volledig uit te zetten of de stekker eruit te halen, voorkom je onnodig energieverbruik en help je de vraag naar niet-duurzame energie te verminderen. Een stekkerdoos met aan-uitknop maakt dat extra makkelijk.

Kies waar mogelijk voor groene stroom.

Kies waar mogelijk voor groene stroom. Daarmee ondersteun je de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, zoals wind en zon, en help je de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verkleinen. Controleer bij je energieleverancier waar de stroom vandaan komt en vergelijk energiecontracten om een keuze te maken die bij jouw situatie past.

Isoleer je woning om energie te besparen.

Een goed geïsoleerde woning houdt warmte in de winter beter binnen en blijft in de zomer langer koel. Daardoor hoeft de verwarming of airconditioning minder hard te werken, wat energie bespaart en de uitstoot van broeikasgassen kan verminderen. Denk aan dak-, vloer- en muurisolatie en HR++-glas. Begin bijvoorbeeld met de plekken waar de meeste warmte verloren gaat en kies isolatiemaatregelen die passen bij je woning en budget.

Gebruik vaker de fiets of het openbaar vervoer.

Door vaker de fiets te pakken of met het openbaar vervoer te reizen, verminder je het gebruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen. Voor korte afstanden is de fiets vaak een praktisch en gezond alternatief. Moet je verder reizen, dan is de trein of bus een duurzamere keuze dan alleen met de auto gaan. Zo help je stap voor stap de vraag naar niet-duurzame energie te verkleinen.

Vermijd onnodige vliegreizen.

Vermijd onnodige vliegreizen: vliegen veroorzaakt veel CO₂-uitstoot, vooral op korte afstanden. Kies waar mogelijk voor de trein, bus of auto met meerdere reizigers. Moet je toch vliegen? Overweeg dan een directe vlucht en combineer meerdere bestemmingen in één reis. Zo beperk je de milieu-impact van je vervoer.

Koop energiezuinige apparaten.

Koop energiezuinige apparaten om je energieverbruik te verlagen en minder afhankelijk te worden van niet-duurzame energie. Let bij het kiezen op het energielabel en vergelijk het verbruik van verschillende modellen. Een zuinig apparaat kan niet alleen helpen om de CO₂-uitstoot te verminderen, maar op termijn ook je energierekening verlagen. Denk daarbij aan apparaten die je vaak gebruikt, zoals een koelkast, wasmachine of vaatwasser.

Steun de overstap naar hernieuwbare energie.

Steun de overstap naar hernieuwbare energie door waar mogelijk te kiezen voor groene stroom, bijvoorbeeld via je energieleverancier of zonnepanelen. Je kunt ook lokale initiatieven voor zonne- en windenergie ondersteunen en duurzame keuzes bespreken met je gemeente of werkgever. Zo help je de vraag naar energie uit zon en wind te vergroten en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verkleinen.