Wat is niet duurzaam?

Je hoort het steeds vaker: we moeten duurzamer leven, kopen en produceren. Maar wat betekent het eigenlijk als iets níét duurzaam is? In het kort: een activiteit of product is niet duurzaam wanneer het op lange termijn schade veroorzaakt aan mens, milieu of economie. Denk aan uitputting van grondstoffen, onnodige vervuiling of slechte arbeidsomstandigheden.

Grondstoffen gebruiken alsof ze oneindig zijn

Sommige grondstoffen raken sneller op dan de natuur ze kan aanvullen. Dat geldt bijvoorbeeld voor fossiele brandstoffen, maar ook voor hout, water en bepaalde metalen wanneer ze onverantwoord worden gewonnen of gebruikt. Als productie leidt tot ontbossing, verlies van natuur of vervuiling, is dat een teken dat de werkwijze niet duurzaam is.

Veel uitstoot en afval veroorzaken

Producten kunnen tijdens de productie, het vervoer en het gebruik veel energie verbruiken en broeikasgassen uitstoten. Ook wegwerpproducten en overbodige verpakkingen zorgen voor afval en vragen telkens om nieuwe grondstoffen. Zeker wanneer afval niet goed kan worden hergebruikt of verwerkt, blijft de impact groot.

Producten snel vervangen

Een product dat moeilijk te repareren is of maar kort meegaat, leidt vaak tot extra aankopen en meer afval. Denk aan kleding die na enkele keren wassen slijt, of elektronica die niet te herstellen is. Producten maken die lang meegaan, te repareren zijn en opnieuw gebruikt kunnen worden, helpt juist om grondstoffen te besparen.

Mens en dier uit het oog verliezen

Duurzaamheid gaat niet alleen over het milieu. Ook slechte arbeidsomstandigheden, onveilige werkplekken, onderbetaling en kinderarbeid maken een productieketen niet duurzaam. Daarnaast kan productie schadelijk zijn voor dieren, bijvoorbeeld door leefgebieden te vernietigen of dieren onnodig te laten lijden.

Niet duurzaam is soms lastig te herkennen

De impact van een product is niet altijd direct zichtbaar. Een lage prijs vertelt bijvoorbeeld niet hoe iets is gemaakt, vervoerd of geproduceerd. Ook termen als ‘groen’ en ‘natuurlijk’ zijn op zichzelf geen garantie dat een product duurzaam is. Kijk daarom waar mogelijk naar concrete informatie over materialen, herkomst, levensduur en arbeidsomstandigheden.

Wat kun je zelf doen?

Helemaal zonder impact leven is lastig, maar kleine keuzes kunnen verschil maken. Koop alleen wat je nodig hebt, kies producten die lang meegaan, repareer wat kapot is en geef spullen een tweede leven. Let bij aankopen op herkomst en keurmerken, en kies waar mogelijk voor minder verpakking en een lagere milieubelasting.

Niet duurzaam betekent dus meer dan alleen ‘slecht voor het milieu’. Het gaat om keuzes die mensen, dieren en natuurlijke hulpbronnen benadelen of op lange termijn niet vol te houden zijn. Door bewuster te kijken naar hoe producten worden gemaakt en gebruikt, kun je beter kiezen voor alternatieven die langer meegaan en minder schade veroorzaken.

 

9 Tips om Niet-Duurzaam Gedrag te Vermijden

1. Vermijd wegwerpproducten en onnodige verpakkingen.
2. Koop geen kleding die je nauwelijks draagt.
3. Laat apparaten niet onnodig aanstaan.
4. Gooi eten niet weg; plan je boodschappen.
5. Gebruik de auto niet voor korte ritten.
6. Verspil geen water tijdens het douchen.
7. Kies niet steeds voor producten met veel plastic.
8. Vlieg niet voor korte afstanden als er een goed alternatief is.
9. Koop geen spullen die je niet nodig hebt.

Vermijd wegwerpproducten en onnodige verpakkingen.

Vermijd wegwerpproducten en onnodige verpakkingen om afval en het gebruik van grondstoffen te verminderen. Neem bijvoorbeeld een herbruikbare tas, drinkfles of koffiebeker mee en kies waar mogelijk voor producten met weinig of recyclebare verpakking. Zo maak je met kleine dagelijkse keuzes een verschil.

Koop geen kleding die je nauwelijks draagt.

Koop geen kleding die je nauwelijks draagt. Een kledingstuk vraagt grondstoffen, water en energie om gemaakt te worden en moet vaak ook nog worden vervoerd. Als het vervolgens achter in de kast blijft liggen, zijn die middelen grotendeels verspild. Denk daarom vóór je iets koopt na of je het echt vaak zult dragen en of het goed past bij de kleding die je al hebt. Zo voorkom je miskopen en kies je voor een garderobe die beter bij je past én minder belastend is voor het milieu.

Laat apparaten niet onnodig aanstaan.

Laat apparaten niet onnodig aanstaan. Een televisie, computer of lamp verbruikt ook energie wanneer je die niet gebruikt, zeker als het apparaat op stand-by staat. Zet apparaten helemaal uit en haal opladers uit het stopcontact zodra ze niet meer nodig zijn. Zo bespaar je energie, verlaag je je energierekening en beperk je de uitstoot die bij energiegebruik komt kijken.

Gooi eten niet weg; plan je boodschappen.

Gooi eten niet zomaar weg; met een beetje planning voorkom je voedselverspilling. Kijk vóór het boodschappen doen wat je nog in huis hebt en maak een boodschappenlijstje op basis van de maaltijden die je wilt bereiden. Zo koop je niet meer dan nodig en gebruik je ingrediënten op tijd. Bewaar restjes voor de volgende dag of vries ze in: goed voor je portemonnee én duurzamer.

Gebruik de auto niet voor korte ritten.

Gebruik de auto niet voor korte ritten als je ook kunt lopen, fietsen of het openbaar vervoer kunt nemen. Vooral bij korte afstanden verbruikt een auto relatief veel brandstof, omdat de motor vaak nog koud is. Door vaker de fiets te pakken of te wandelen, beperk je uitstoot en luchtvervuiling. Bovendien is het goed voor je gezondheid en scheelt het vaak tijd en parkeerkosten.

Verspil geen water tijdens het douchen.

Verspil geen water tijdens het douchen: een lange, hete douche kost niet alleen veel water, maar ook energie om dat water te verwarmen. Houd je douche daarom kort en draai de kraan uit terwijl je je inzeept. Zo bespaar je water en energie, en verklein je je impact op het milieu.

Kies niet steeds voor producten met veel plastic.

Kies niet steeds voor producten met veel plastic, zoals artikelen met meerdere lagen verpakking of onnodige plastic wegwerpverpakkingen. Plastic is vaak gemaakt van fossiele grondstoffen en kan lang in het milieu blijven wanneer het niet goed wordt verwerkt. Neem waar mogelijk producten met weinig of recyclebare verpakking, gebruik herbruikbare tassen en verpakkingen en let erop dat je afval goed scheidt.

Vlieg niet voor korte afstanden als er een goed alternatief is.

Vlieg liever niet voor korte afstanden als er een goed alternatief is. Voor korte vluchten zijn de trein of bus vaak handige opties, zeker wanneer de verbinding rechtstreeks is. Daarmee beperk je de uitstoot van je reis en kun je onderweg vaak ontspannen werken of van het uitzicht genieten. Vergelijk reistijd en verbindingen vooraf; soms is een alternatief niet alleen duurzamer, maar ook praktisch.

Koop geen spullen die je niet nodig hebt.

Een van de eenvoudigste manieren om duurzamer te leven, is geen spullen kopen die je niet nodig hebt. Voor elk product zijn grondstoffen, energie en transport nodig, en uiteindelijk kan het afval veroorzaken. Vraag jezelf vóór een aankoop af of je het echt gaat gebruiken en of je het misschien kunt lenen, repareren of tweedehands kunt vinden. Zo bespaar je geld én help je verspilling en onnodige belasting van het milieu te verminderen.