Is elektrisch rijden duurzaam?

Elektrische auto’s worden vaak gepresenteerd als een duurzaam alternatief voor benzine- en dieselauto’s. Ze stoten tijdens het rijden geen uitlaatgassen uit en kunnen rijden op elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. Toch is elektrisch rijden niet volledig zonder milieubelasting. Voor een eerlijk antwoord moeten we kijken naar de hele levenscyclus van de auto: van grondstoffen en productie tot het gebruik en de recycling.

Minder uitstoot tijdens het rijden

Een elektrische auto heeft geen uitlaat en stoot tijdens het rijden dus geen CO₂, stikstofoxiden of fijnstof uit. Dat kan de luchtkwaliteit verbeteren, vooral in drukke steden. Wel ontstaat er slijtage van banden en wegdek, net als bij andere auto’s. Ook kunnen elektrische auto’s door hun gewicht relatief veel bandenslijtage veroorzaken. Regeneratief remmen — waarbij energie wordt teruggewonnen tijdens het afremmen — kan juist helpen om remslijtage te beperken.

De productie van de accu

De productie van een elektrische auto, en vooral van de accu, kost energie en vraagt om grondstoffen zoals lithium, nikkel en soms kobalt. De winning en verwerking daarvan kunnen leiden tot milieuschade en hebben ook sociale gevolgen. De precieze impact verschilt per accu, productielocatie en manier waarop grondstoffen worden gewonnen.

Daarom begint een elektrische auto doorgaans met een grotere klimaatvoetafdruk dan een vergelijkbare auto met een verbrandingsmotor. Tijdens het gebruik kan dat verschil echter worden ingehaald, doordat elektrisch rijden meestal minder uitstoot veroorzaakt. Na hoeveel kilometers dat gebeurt, hangt onder meer af van de grootte van de accu, de productie en de gebruikte elektriciteit.

Welke stroom wordt gebruikt?

De klimaatwinst van elektrisch rijden is groter wanneer de auto wordt opgeladen met elektriciteit uit wind, zon of andere koolstofarme bronnen. Ook wanneer de stroom deels uit fossiele brandstoffen komt, is elektrisch rijden in veel gevallen gunstiger dan rijden op benzine of diesel. De precieze winst hangt af van de energiemix en van de efficiëntie van de auto.

Wie thuis zonnepanelen heeft, kan een deel van de laadstroom zelf opwekken. Ook laden op momenten waarop veel duurzame elektriciteit beschikbaar is, kan helpen om elektrische auto’s beter in het energiesysteem in te passen.

Accu’s langer gebruiken en recyclen

Een accu hoeft niet meteen afgedankt te worden zodra de capaciteit afneemt. Vaak blijft een batterij nog bruikbaar in de auto of kan deze een tweede leven krijgen, bijvoorbeeld voor energieopslag. Uiteindelijk kunnen waardevolle materialen uit accu’s worden teruggewonnen. Goede inzameling, hergebruik en recycling zijn belangrijk om de vraag naar nieuwe grondstoffen en de milieubelasting te beperken.

De duurzaamste auto is soms de auto die je niet hoeft te kopen

Elektrisch rijden maakt een auto niet automatisch duurzaam. Een grote, zware elektrische SUV vraagt bijvoorbeeld meer materiaal en energie dan een kleinere, lichtere auto. Hoeveel en waarvoor iemand rijdt, speelt ook mee. Voor korte ritten kunnen wandelen, fietsen of het openbaar vervoer een nog duurzamere keuze zijn. Een bestaande auto blijven gebruiken kan eveneens verstandig zijn, afhankelijk van het gebruik en de staat ervan.

Conclusie

Is elektrisch rijden duurzaam? Over de hele levensduur is een elektrische auto doorgaans klimaatvriendelijker dan een vergelijkbare benzine- of dieselauto, vooral wanneer de elektriciteit steeds duurzamer wordt. Tegelijkertijd zijn er aandachtspunten, zoals de productie en grondstoffen van accu’s, voertuiggewicht en recycling. Elektrisch rijden is dus geen milieuvrije oplossing, maar kan wel een belangrijke stap zijn naar schoner vervoer. De grootste winst ontstaat door een zuinige auto te kiezen, slim en waar mogelijk duurzaam te laden, en onnodige autoritten te beperken.

 

Duurzaam Elektrisch Rijden: 8 Tips voor een Groener Gebruik

1. Elektrisch rijden stoot tijdens het rijden geen uitlaatgassen uit.
2. De totale klimaatwinst hangt af van hoe de stroom wordt opgewekt.
3. Laad bij voorkeur met groene stroom.
4. Accuproductie kost grondstoffen en energie.
5. Een kleinere auto vraagt doorgaans minder energie.
6. Rijd rustig om het stroomverbruik te beperken.
7. Houd de auto lang in gebruik om de productie-impact te spreiden.
8. Voor korte ritten zijn fietsen en openbaar vervoer vaak duurzamer.

Elektrisch rijden stoot tijdens het rijden geen uitlaatgassen uit.

Elektrisch rijden stoot tijdens het rijden geen uitlaatgassen uit. Daardoor komen er geen schadelijke stoffen zoals stikstofoxiden en fijnstof uit de uitlaat vrij, wat vooral in drukke steden kan bijdragen aan schonere lucht. Elektrische auto’s veroorzaken wel andere vormen van uitstoot, bijvoorbeeld bij de productie van de auto en de opwekking van stroom. De totale milieuwinst hangt daarom ook af van hoe de elektriciteit wordt opgewekt.

De totale klimaatwinst hangt af van hoe de stroom wordt opgewekt.

De totale klimaatwinst van elektrisch rijden hangt mede af van de manier waarop de gebruikte stroom wordt opgewekt. Laden met elektriciteit uit wind- en zonne-energie zorgt doorgaans voor minder CO₂-uitstoot dan laden met stroom uit fossiele brandstoffen. Naarmate het elektriciteitsnet duurzamer wordt, neemt ook het klimaatvoordeel van elektrische auto’s toe.

Laad bij voorkeur met groene stroom.

Laad je elektrische auto bij voorkeur op met groene stroom uit bijvoorbeeld wind of zon. Zo verklein je de CO₂-uitstoot die ontstaat bij het opwekken van de elektriciteit en vergroot je de klimaatwinst van elektrisch rijden. Heb je zonnepanelen, laad dan waar mogelijk wanneer ze stroom produceren. Ook met een groen energiecontract kun je ervoor zorgen dat je laadstroom afkomstig is van hernieuwbare bronnen.

Accuproductie kost grondstoffen en energie.

Bij de productie van een accu zijn veel grondstoffen en energie nodig. Materialen zoals lithium, nikkel en kobalt moeten worden gewonnen en verwerkt, wat gevolgen kan hebben voor het milieu en de leefomstandigheden in mijnbouwgebieden. Daardoor heeft een elektrische auto bij de productie vaak een grotere klimaatvoetafdruk dan een vergelijkbare benzineauto. Die extra uitstoot kan tijdens het gebruik worden gecompenseerd, maar de precieze impact hangt onder meer af van de accu, de productiewijze en de stroom waarmee de auto wordt opgeladen.

Een kleinere auto vraagt doorgaans minder energie.

Een kleinere auto vraagt doorgaans minder energie dan een grotere, zwaardere auto. Dat geldt zowel tijdens het rijden als vaak al bij de productie: er zijn minder materialen nodig en de accu kan kleiner zijn. Kies daarom een elektrische auto die past bij je dagelijkse ritten en niet groter is dan nodig. Zo verbruik je minder stroom en verklein je de milieu-impact van je vervoer.

Rijd rustig om het stroomverbruik te beperken.

Rijd rustig om het stroomverbruik te beperken. Trek geleidelijk op, houd een constante snelheid aan en kijk vooruit, zodat je op tijd kunt uitrollen in plaats van hard te remmen. Vooral op de snelweg kan een iets lagere snelheid het energieverbruik flink verminderen. Zo haal je meer kilometers uit dezelfde acculading en hoeft de auto minder vaak aan de laadpaal.

Houd de auto lang in gebruik om de productie-impact te spreiden.

Houd de auto lang in gebruik

Bij de productie van een elektrische auto, en vooral van de accu, komt CO₂ vrij. Door de auto lang te gebruiken, spreid je die productie-impact over meer jaren en kilometers. Zo profiteer je langer van de lagere uitstoot tijdens het rijden en hoeft er minder snel een nieuwe auto te worden gemaakt. Goed onderhoud en zorgvuldig laden kunnen helpen om de auto en de accu langer in goede staat te houden.

Voor korte ritten zijn fietsen en openbaar vervoer vaak duurzamer.

Voor korte ritten zijn de fiets en het openbaar vervoer vaak duurzamere keuzes dan de auto, ook als die elektrisch is. Fietsen veroorzaakt tijdens het gebruik vrijwel geen uitstoot en is bovendien goed voor de gezondheid. Met het openbaar vervoer kunnen meerdere mensen samen reizen, waardoor de uitstoot per reiziger vaak lager is. Door voor korte afstanden vaker de fiets of bus, tram of trein te nemen, beperk je niet alleen je milieubelasting, maar help je ook drukte en parkeerproblemen verminderen.